het uurwerk,

een Amsterdams staand horloge, is afkomstig uit de nalatenschap van Mevr. J.A.F.M. Jurgens.

De klok is aan Ruurlo nagelaten, omdat zij daarmee de streek wilde bedanken voor de gastvrijheid waarmee ze bijna 30 jaar lang in de Achterhoek is ontvangen. Ze bracht haar vakanties met name door in Barchem, maar schonk de klok aan Ruurlo omdat het gemeentehuis daar op gezette tijden wordt opengesteld voor publiek.

 

De schenking van mevr. Jurgens is al in 1984 door de gemeenteraad aanvaard, nadat de Amsterdamse te kennen had gegeven de klok na haar dood aan Ruurlo te willen laten.

De gemeente heeft zich daarmee wel verplicht er voor te zorgen dat de klok goed wordt onderhouden en alle kosten die daaruit voortvloeien voor haar rekening te nemen.

Bovendien mag de klok Ruurlo nooit verlaten, tenzij voor reparaties, en mag ze ook nooit worden uitgeleend.



Staande klok met scheepjes mechaniek. (ca 1750). 

          Gemaakt door Gerard Pousfet, Amsterdam

 

Geeft aan               op kleine ring                        seconden

 

                                Op grote ring                        minuten,                 uren, onderverdeeld in kwartieren

 

                                Binnen kleine ring                datum (achter venster)

                                                                                Deze loopt altijd door t/m de 31ste.

 

                                Rechts binnen grote ring   

                                                                dagen van de week met bijbehorende Grieks/Romeinse god(in) en symbool

                                                                Zondag                  = Apolloon            = Apollo met zon

                                                                Maandag               = Arthemis            = Diana met maansikkel

                                                                Dinsdag                 = Arès                    = Mars met planeet (man)

                                                                Woensdag            = Hermès               = Mercurius en planeet

                                                                Donderdag            = Zeus                    = Jupiter en planeet

                                                                Vrijdag                   = Aphrodite          = Venus en planeet (vrouw)

                                                                Zaterdag                = Chronos             = Saturnus

 

                                Links binnen grote ring

                                                                Maanden van het jaar met uitgebeelde werkzaamheden en aantal

                                                                dagen in die maand.(achter venster)

                                                                Januari                   = Louwmaand                       schaatsen en jacht

                                                                Februari                 = Sprokkelmaand  visvangst             

                                                                Maart                     = Lentemaand                       gevogelte braden

                                                                April                       = grasmaand                         harlekijn

                                                                Mei                         = bloeimaand                        bloemen plukken

                                                                Juni                         = zomermaand                       schapen scheren

                                                                Juli                          = hooimaand                         hooi binden

                                                                Augustus              = oogstmaand                       koren maaien

                                                                September             = herfstmaand                       fruit plukken

                                                                Oktober                  = wijnmaand                          wijn maken

                                                                November              = slachtmaand                      jagen

                                                                December              = wintermaand                      warmen bij vuur

                                               

                                Onder binnen grote ring

                                                                Maanstand zichtbaar aan de sterrenhemel met maanstand

                                                                uitgedrukt in cyclus van 29½ “maandagen”.(de onderste van het

                                                                dubbele venstertje)

                                                                29½         = Nieuwe Maan                    15            = Volle Maan

                                                                Er boven het uur van hoogwater op het IJ in Amsterdam            

                               

                                Op buitenzijde onderdeur voor ruitje               

                                                                Gevleugeld Chronos met uil, zandloper en zeis (weg), een mand

                                                                met vruchten, alles gevat in rocailles met bloemen.      

 

                                Op kap                   Kap met zaagwerk en kuif met bloemen boven in en pilasters

                                                                onder een hoek van 45° op de zijden

                                Bekroning              hout, gesneden en met bladgoud verguld.

                                                                Atlas, twee gevleugelde bazuin blazende Famen met

                                                                (ontbrekende) rozetspiegels en halve vaas.

 


Kast        Eikenhouten kast, met wortelnoten gefineerd en ingelegd met lichte biezen en bloemen.

                Ornamenten van messing, gegoten, geciseleerd en in goud-kleur gelakt.

                Onderkast gebuikt op bolpoten.

               

Wijzerplaat          messing, polychroom beschilderd.

                                Cijferringen verzilverd en zwart ingelakte gegraveerde cijfers en letters.

 

Wijzers staal, uitgezaagd, gegraveerd en geblauwd.

 

Maten                                                                     hoog                       breed                      diep

                                Met bekroning                      275 cm                    61 cm                      30 cm

                                Zonder bekroning                260 cm

 

Tikgetal                3600 per uur

 

Slaat                       hele uren voluit op grote bel

                                Kwartover 1 slag op grote bel

                                Halve uren voluit op kleine bel

                                Kwartvoor 1 slag op kleine bel

 

Wekt                      op grote bel

 

Mechaniek            Andromeda met draaiend hoofd, geketend aan een rots en wordt bewaakt door

                                het zeemonster. Perseus gezeten op zijn gevleugeld paard Pegasos, en

                                gewapend met een lans, is in vliegend gevecht gewikkeld met het zeemonster en

                                doet verwoede pogingen Andromeda te ontzetten.

                                De strijd wordt gadegeslagen door een zeemeermi(a)n, die telkens uit de golven

                                opduikt, en aan weerszijden de goden, te weten links Hermès (Romeins:

                                Mercurius) en rechts Poseidon (Romeins: Neptunus).

                                In de bovenhoeken tronen links 2 cherubijnen en rechtsde godin Hèra

                                (Romeins: Iuno) met haar staf en 2 pauwen aan haar voeten.

 

Echappement        terugwerkend anker met losse slinger en veer ophanging

                                Lengteregulering onder aan de slinger

 

Gangduur              1 week

 

Slagwerk              zaag met voorslag

 

Opmerking           aan de hamers voor de uurslag is provisorisch een extra hamer gesoldeerd,

                                die te gelijkertijd op de bel van het halve uur slaat.

                                Bij staande klokken, zoals deze dieper in de Achterhoek (o.a. Winterswijk)

                                werden gemaakt, komt dit fenomeen in oorspronkelijke uitvoering voor in

                                navolging van Duitse klokken, vervaardigd in Das Bergische Land.